yalcincelik
Mekatronik yüksek mühendisi ve Motorlu Araçlar Teknolojisi Öğretmeni Yalçın Çelik, elektrikli bataryalı araçlara müdahale konusunda teknik servisler ve acil müdahale birimlerinin kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Elektrikli araçlar yaygınlaşıyor, güvenlik başlıkları öne çıkıyor
Türkiye’de elektrikli araç kullanımı her yıl artış gösterirken, batarya güvenliği ve yangınlara müdahale konusu da uzmanların gündeminde yer alıyor. Motorlu Araçlar Teknolojisi Öğretmeni ve mekatronik yüksek mühendisi Yalçın Çelik, elektrikli araç bataryalarına yönelik teknik servis yeterliliği, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile acil müdahale hazırlıkları hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Çelik, elektrikli araçların çevreci ve ekonomik avantajlar sunduğunu belirtirken, yüksek enerjili batarya sistemlerinin farklı güvenlik yaklaşımı gerektirdiğine dikkat çekti.
“Batarya yangınları farklı teknik bilgi gerektirir”
Elektrikli araçlarda yaygın olarak kullanılan lityum-iyon bataryaların yüksek enerji yoğunluğuna sahip olduğunu belirten Çelik, bu sistemlerin klasik araçlardan farklı risk profiline sahip olduğunu ifade etti.
Çelik, batarya kaynaklı olayların çoğunun “termal kaçak” olarak adlandırılan zincirleme ısınma süreciyle bağlantılı olduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı:
- Termal kaçak, bir hücrede başlayan aşırı ısınmanın diğer hücrelere yayılmasıdır.
- Süreç sırasında yüksek ısı ve yanıcı gaz açığa çıkabilir.
- Yangın söndürüldükten sonra yeniden alevlenme riski bulunabilir.
Bu nedenle müdahale sürecinin standart araç yangınlarından farklı planlanması gerektiğini vurguladı.
Teknik servislerde yüksek voltaj güvenliği eksikliği
Elektrikli araçların bakım ve onarımında yüksek voltaj güvenliğinin temel unsur olduğunu belirten Çelik, bu alanda uzman personel sayısının artırılması gerektiğini söyledi.
Çelik’e göre risk oluşturan başlıca noktalar şunlar:
- Yüksek voltaj sistemlerine bilinçsiz müdahale
- İzolasyon ve koruyucu ekipman eksikliği
- Batarya teşhis süreçlerinde standart dışı uygulamalar
- Eğitim almamış personelin müdahalesi
Çelik, uluslararası uygulamalarda elektrikli araç servis personeline özel sertifikasyon programları uygulanması gerektiğini hatırlattı.
Acil müdahale ekipleri için özel eğitim şart
Elektrikli araç yangınlarında temel amacın bataryayı soğutmak ve zincirleme reaksiyonu durdurmak olduğunu belirten Çelik, birçok ülkede itfaiye teşkilatlarının bu konuda özel eğitim alması gerektiğini ifade etti.
Batarya yangınlarında:
- Uzun süreli su ile soğutma gerekebilir
- Araç güvenli alana alınmalıdır
- Batarya yeniden alevlenmeye karşı izlenmelidir
- Müdahale sırasında elektriksel riskler dikkate alınmalıdır
Çelik, Türkiye’de farkındalığın arttığını ancak uygulamaların ülke genelinde standart hâle gelmesi gerektiğini dile getirdi.
İş sağlığı ve güvenliği boyutu
Elektrikli araçlara müdahale eden personelin elektriksel risklere maruz kalabileceğini belirten Çelik, iş sağlığı ve güvenliği açısından şu başlıklara dikkat çekti:
- Yalıtımlı eldiven ve ekipman kullanımı
- Yüksek voltaj prosedürlerine uygun çalışma
- Risk değerlendirmesi yapılması
- Eğitimli ekiplerle müdahale edilmesi
Bu önlemlerin hem çalışan güvenliği hem de müdahale başarısı için kritik olduğunu söyledi.
Kullanıcılara önemli uyarılar
Yalçın Çelik, elektrikli araç sahiplerinin de bilinçli davranması gerektiğini belirterek şu tavsiyelerde bulundu:
✅ Yalnızca onaylı şarj ekipmanı kullanın
✅ Kaza sonrası bataryayı kontrol ettirin
✅ Araca yetkisiz müdahale yaptırmayın
✅ Yazılım ve güvenlik güncellemelerini takip edin
✅ Aşırı sıcak ortamlarda uzun süre bırakmayın
“Hazırlık yapılırsa risk yönetilebilir”
Elektrikli araç teknolojisinin geleceğin ulaşım modeli olduğunu vurgulayan Çelik, doğru eğitim, teknik altyapı ve mevzuat düzenlemeleriyle risklerin yönetilebilir olduğunu ifade etti.
Çelik, sözlerini şöyle tamamladı:
“Elektrikli araçlar doğru bilgi ve doğru hazırlıkla güvenli şekilde kullanılabilir. Önemli olan, teknolojiye paralel olarak güvenlik kültürünü de geliştirmektir.”
Genel değerlendirme
Yalçın ÇELİK’e göre elektrikli araçlar, uluslararası standartlara uygun üretim ve bilinçli kullanım sayesinde güvenli ulaşım araçları arasında yer alıyor. Ancak batarya teknolojisinin doğası gereği; teknik servis, acil müdahale ve iş güvenliği alanlarında sürekli eğitim ve standartlaşmaya dikkat etmek büyük önem taşıyor.
Elektrikli mobilitenin büyümesiyle birlikte güvenlik altyapısının güçlendirilmesi, sürdürülebilir ulaşımın temel unsurlarından biri olarak değerlendiriyor.
