Eğitimci Yazar Yalçın Çelik: “Bir insanın hayatı, bütün insanlığın ortak emanetidir.”
Srebrenitsa, Unutulmaması Gereken Bir İnsanlık Dramıdır
11 Temmuz 1995’te Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da yaşananlar, yalnızca Avrupa’nın değil, insanlık tarihinin en acı sayfalarından biri olarak hafızalara kazınmıştır. Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da, binlerce Boşnak sivil sistematik biçimde katledilmiş, aileler parçalanmış, çocuklar yetim kalmış ve insanlığın ortak vicdanı derinden yaralanmıştır.
Uluslararası mahkemelerin kararları doğrultusunda Srebrenitsa’da yaşananlar soykırım olarak hukuken tescil edilmiştir. Bu gerçek, tarihin değiştirilemez bir parçasıdır ve gelecek nesillere doğru şekilde aktarılması ortak bir sorumluluktur.
Bir İnsanın Ölümü, İnsanlığın Ortak Kaybıdır
Kutsal Kur’an-ı Kerim’in Maide Suresi’nin 32. ayetinde yer alan, “Kim bir canı haksız yere öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibi olur.” hükmü, insan hayatının kutsallığını açık biçimde ortaya koymaktadır.
Din, dil, ırk, etnik köken veya coğrafya fark etmeksizin her insanın yaşam hakkı dokunulmazdır. Bir masumun gözyaşı, bütün insanlığın vicdanında derin iz bırakır. Srebrenitsa, bu evrensel gerçeğin acı şekilde hatırlandığı yerlerden biridir.
Savaşın Kazananı Yoktur
Savaşlar şehirleri yıkabilir, ancak en büyük yıkımı insan ruhunda bırakır. Yakılan evler yeniden yapılabilir; fakat kaybedilen hayatlar geri getirilemez. Annelerin evlat acısı, çocukların yetimliği ve geride kalanların sessiz çığlıkları, savaşın en ağır bedelidir.
Srebrenitsa, nefretin ve ayrımcılığın nelere yol açabileceğini bütün dünyaya gösteren tarihî bir uyarıdır. Bu nedenle barış kültürünü güçlendirmek, farklılıklarla birlikte yaşama iradesini korumak ve insan haklarını savunmak tüm toplumların ortak görevidir.
Uluslararası Hukuk ve İnsan Haklarının Önemi
İnsanlığa karşı işlenen suçların cezasız kalmaması, uluslararası hukukun temel amaçlarından biridir. Adalet, yalnızca suçluların yargılanması değil; aynı zamanda benzer acıların tekrar yaşanmaması için caydırıcı bir sorumluluktur.
Srebrenitsa Soykırımı, uluslararası toplumun zamanında ve etkili müdahalesinin ne kadar hayati olduğunu göstermiştir. İnsan haklarının korunması, sivillerin güvenliğinin sağlanması ve barışın kalıcı hâle getirilmesi, tüm devletlerin ortak sorumluluğudur.
Geçmişi Hatırlamak, Geleceği Korumaktır
Acıları hatırlamak, kin üretmek için değil; aynı hataların yeniden yaşanmaması için gereklidir. Geçmişten ders çıkaran toplumlar, geleceği daha sağlam temeller üzerine inşa eder.
Srebrenitsa’da hayatını kaybeden masumları rahmetle anarken; dünyanın neresinde olursa olsun savaşın, soykırımın, nefretin ve insanlığa karşı işlenen suçların son bulduğu; adaletin, merhametin ve barışın hâkim olduğu bir gelecek temenni ediyoruz.
Çünkü barış, yalnızca silahların susması değil; insan onurunun, adaletin ve vicdanın korunmasıdır.
Eğitimci Yazar Yalçın Çelik
